Voor veel opdrachtgevers is het laten uitvoeren van een flora en fauna quickscan een nieuwe stap in het voorbereidingstraject van een bouw- of verbouwproject. Onbekendheid met het proces leidt vaak tot vragen over wat er precies gebeurt, hoe lang het duurt en waar rekening mee moet worden gehouden. Dit artikel loopt het traject stap voor stap door.
De eerste stap: een deskstudie
Voordat er daadwerkelijk veldwerk plaatsvindt, start een quickscan meestal met een deskstudie. Hierbij worden bestaande gegevens over de locatie geraadpleegd, zoals eerdere waarnemingen van beschermde soorten in de omgeving en kenmerken van het terrein die duiden op mogelijke natuurwaarden. Deze fase geeft een eerste inschatting van het risico dat een project loopt op het aantreffen van beschermde flora of fauna.
Op basis van de deskstudie wordt bepaald of aanvullend veldonderzoek nodig is. In sommige gevallen blijkt uit de bureaustudie al voldoende duidelijkheid, waardoor het traject sneller kan worden afgerond dan wanneer uitgebreid veldwerk vereist is.
De kwaliteit van de deskstudie hangt sterk af van de beschikbaarheid van betrouwbare brongegevens over de locatie. Gebieden waarvoor al eerder onderzoek is uitgevoerd, leveren doorgaans sneller een duidelijk beeld op dan locaties waarover weinig historische informatie beschikbaar is. In dat laatste geval is de kans groter dat toch aanvullend veldwerk nodig blijkt, simpelweg omdat er minder referentiemateriaal is om op te varen.
Veldonderzoek en de invloed van het seizoen
Wanneer veldonderzoek nodig is, wordt de locatie fysiek bezocht om te controleren op sporen van beschermde soorten. Dit onderdeel is sterk afhankelijk van het seizoen, aangezien veel soorten alleen in specifieke perioden van het jaar actief of waarneembaar zijn. Het inplannen van dit onderzoek buiten het juiste seizoen kan de doorlooptijd van een project aanzienlijk verlengen.
Voor opdrachtgevers die snel duidelijkheid willen, is het raadzaam om tijdig contact op te nemen met een flora fauna quickscan bureau, zodat het onderzoek kan worden ingepland op een moment dat aansluit bij zowel de projectplanning als de biologische kenmerken van de betrokken soorten.
Wat de doorlooptijd beïnvloedt
De doorlooptijd van een quickscan hangt af van verschillende factoren, waaronder de omvang van de locatie, de complexiteit van het terrein en de vraag of aanvullend soortgericht onderzoek nodig is. Een eenvoudige scan van een kleine locatie kan relatief snel worden afgerond, terwijl een uitgebreider onderzoek bij een grotere ontwikkeling meer tijd vraagt.
Ook de beschikbaarheid van ecologen speelt een rol in de planning, met name tijdens piekperiodes waarin veel projecten tegelijk onderzoek nodig hebben. Vroegtijdig inplannen voorkomt dat een project vertraging oploopt door wachttijden bij een adviesbureau.
Het inplannen van onderzoek in de rustigere periodes van het jaar, wanneer er minder concurrentie is om beschikbare onderzoekscapaciteit, kan de doorlooptijd eveneens gunstig beïnvloeden. Opdrachtgevers die hun project ruim van tevoren aanmelden bij een adviesbureau, profiteren vaak van een soepeler verloop dan wanneer onderzoek pas op het laatste moment wordt aangevraagd.
Rapportage en vervolgstappen
Na afronding van het onderzoek volgt een rapportage met de bevindingen en, indien van toepassing, aanbevelingen voor vervolgstappen. Dit rapport vormt vaak een belangrijk onderdeel van de onderbouwing bij een vergunningaanvraag en wordt gebruikt om aan te tonen dat er zorgvuldig is omgegaan met eventuele natuurwaarden op de locatie.
Wie deze stappen tijdig doorloopt, voorkomt dat een project op het laatste moment vastloopt op een ontbrekend onderzoek, en houdt de planning van het gehele traject beter onder controle.
Dit geldt met name voor projecten met meerdere fasen, waarbij verschillende onderdelen van een terrein op verschillende momenten worden ontwikkeld. In dergelijke situaties is het vaak verstandig om per fase te bekijken of eerder uitgevoerd onderzoek nog actueel is, aangezien de aanwezigheid van soorten kan veranderen naarmate de tijd verstrijkt en de omgeving zich ontwikkelt. Een goed gedocumenteerd traject maakt het eenvoudiger om dit soort afwegingen te maken zonder dat elke fase opnieuw vanaf nul hoeft te beginnen.
Wat opdrachtgevers zelf kunnen voorbereiden
Hoewel het onderzoek zelf door deskundigen wordt uitgevoerd, kunnen opdrachtgevers het traject wel versnellen door relevante informatie tijdig aan te leveren. Denk hierbij aan bouwtekeningen, eerdere onderzoeksrapporten of informatie over geplande werkzaamheden. Deze voorbereiding scheelt tijd tijdens de deskstudie en voorkomt onnodige vertraging door heen-en-weer gaand contact tussen opdrachtgever en adviesbureau.
Ook het vroegtijdig aangeven van de gewenste startdatum van een project helpt een adviesbureau om het onderzoek goed in te plannen, zeker wanneer dit samenvalt met het juiste seizoen voor de te verwachten soorten. Deze afstemming vooraf zorgt ervoor dat het gehele traject soepeler verloopt, van de eerste deskstudie tot de uiteindelijke rapportage.
